Kartları tıklayarak tanımları açın. Her bölümün sonunda kısa bir soru var.
⏱Tahmini süre: 8-10 dakika. İlerleme otomatik kaydedilir.
Toplumsal Cinsiyet ve Eşitlik
5 kavram — tıklayarak açın
1. Toplumsal Cinsiyet▾
Kadın ve erkek cinsiyetine yüklenmiş rollerin toplumsal olarak inşa edildiğini, hiyerarşi ve güç içeren bu rol ve sorumlulukların mevcut tarihsel, toplumsal koşulların bir ürünü olarak değişebildiğini ifade eder.
2. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği▾
Bireylerin biyolojik cinsiyet, cinsiyet kimliği veya cinsel yönelimine bakılmaksızın hayatın tüm alanlarında eşit fırsat ve haklardan yararlanması, eşit muamele görmesi, diledikleri tüm alanlarda kişisel bilgi ve becerilerini geliştirebilmesi ve özgürce tercihlerini yapabilmesidir.
3. Toplumsal Cinsiyet Temelli Şiddet▾
Bir kişinin veya bir grubun cinsiyeti, cinsiyet kimliği ve/veya cinsel yönelimi nedeniyle maruz bırakıldığı sözlü veya fiziksel saldırı ve ayrımcılıktır. Kişinin cinsiyetinden ötürü maruz kaldığı hakaret, küfür, tehdit, aşağılama, kötü muamele, ayrımcılık bu tanıma dahildir.
4. Kadına Yönelik Şiddet▾
Kadınlara yalnızca kadın oldukları için uygulanan veya kadınları etkileyen cinsiyete dayalı bir ayrımcılık ile kadının insan hakları ihlaline yol açan (6284 sayılı Kanunda şiddet olarak tanımlanan) her türlü tutum ve davranışı ifade eder.
5. Cinsiyetçilik▾
Bir cinsiyeti aşağılayıcı, hor görücü, ikincilleştirme, ötekileştirme içeren ifade ve davranışlardır. Cinsiyetçi şakalar, cinsiyetçi sözcük seçimleri içeren hitaplar gündelik dilde sık karşılaşılan örneklerdendir. "Adam gibi…, kız gibi…" vb. kullanımlar en sık kullanılan cinsiyetçi kalıplardır.
Sorular
1. Toplumsal cinsiyet rolleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Cinsel nitelikli olan ve kişinin rızası olmadan gerçekleşen her türlü girişim veya tehdit içeren eylemdir. Cinsel şiddet şunları kapsar: Tecavüz, cinsel istismar, taciz, sömürü ve zorla alıkoyarak fuhuşa zorlamak vb.
7. Cinsel Saldırı▾
Kişiye rızası olmaksızın temas ederek kişinin beden ve cinsel dokunulmazlığını ihlal eden davranışlardır.
8. Cinsel Taciz▾
Sözle, beden diliyle veya iletişim araçları kullanılarak, kişinin rızası olmayan, cinsel özgürlüğünü hedef alan ve fiziksel temas içermeyen cinsel içerikli davranışların tümüdür.
9. Cinsel Rüşvet / Gözdağı (Quid Pro Quo)▾
İşveren veya amir konumundaki bir kişinin yetkisini/otoritesini kullanarak ast konumundaki bir işçinin işini veya işiyle ilgili bazı kazanımları elde etmesini veya elde tutmasını, cinsel talepleri kabul etmesi koşuluna bağlaması veya bu taleplere boyun eğmeyen işçinin bir zarara uğratılmasıdır.
Sorular
1. Cinsel taciz ile cinsel saldırı arasındaki temel fark nedir?
2. Aşağıdakilerden hangisi cinsel rüşvet / gözdağı örneğidir?
Mobbing, Misilleme ve Diğer Şiddet Türleri
6 kavram — tıklayarak açın
10. Mobbing▾
Çalışanı işyerinde huzursuz etme, dışlama veya onun gitmesi amacıyla uygulanan, sürekliliği olan psikolojik baskı, şiddet ve yıldırma davranışları olarak tanımlanır.
11. Ekonomik Şiddet▾
Küçük düşürmek, cezalandırmak, kontrol altında tutabilmek, üstünlük kurabilmek, aşağılamak amacıyla bireye ekonomik zarar veren eylem ve davranışlardır.
12. Dijital Şiddet▾
İnternet, sosyal medya ve diğer dijital araçlar aracılığıyla rahatsız edici, istenmeyen veya şiddet içeren davranışlardır.
13. Misilleme▾
İntikam almak veya hedefteki kişinin tekrar belirli bir şekilde davranmasını önlemek için çeşitli şekillerde onu taciz etmektir. Kişinin cinsel veya duygusal amaçlı girişim ve teklifleri reddetmesi ya da tacize uğradığını düşünerek şikâyet etme yoluna gitmek istemesi/gitmesi nedeniyle, açıkça veya örtülü olarak iş veya eğitim yaşamının intikam amacıyla zorlaştırılmasıdır. İşten çıkarma ya da işten çıkarma tehdidi, istenmeyen işlerde görevlendirme, maaştan kesme gibi örnekler kişiyi sessizliğe mahkûm etmeyi hedefleyen misilleme örnekleridir.
14. Israrlı Takip▾
Kişinin güvende hissetmesini engelleyecek ölçüde izlenmesi ve takip edilmesi durumudur. 6284 Sayılı Kanun ısrarlı takipten korunmayı da içerir.
15. Flört Şiddeti▾
Sevgililik, partnerlik vb. bir romantik ilişki içerisinde bir tarafın diğeri üzerinde egemenlik kurması, onu kontrol etmesi veya ona güç uygulamasıdır. Fiziksel, cinsel, psikolojik, ekonomik şiddet içeren davranışlardır.
Sorular
1. Mobbing için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
2. Bir işçi tacize uğradığını bildirdikten sonra istenmeyen bir bölüme atanıyor. Bu durum hangi kavrama girer?
Süreçte Yer Alan Kişiler
4 kavram — tıklayarak açın
16. Şiddete Maruz Bırakılan▾
Kurban veya mağdur gibi, yaşanan eylem sonucu kişiyi güçsüzlük pozisyonuna sabitleyen bir tanım yerine "maruz bırakılan" tanımı kullanılmalıdır. Şiddet başvurularında şikâyetçi, başvuran gibi tanımlar da kullanılabilir.
17. Şiddet Uygulayan / Fail▾
Bu tanım, kişiyi işaret ederken asıl mevzunun şiddet uygulaması olduğunu vurgular. Cahil, sapık, öfke kontrol sorunu olan vb. tanımlar şiddetin sebebi olamayacağı için bunların kullanılması doğru değildir.
18. Tanık Müdahalesi▾
Şiddet, taciz ve benzeri fiile tanık olduktan sonra failin durması veya faile gerekli yaptırımın uygulanmasının sağlanması için müdahalede bulunmaya denir.
19. İhbar Eden▾
Şiddet, taciz ve benzeri fiilden kendisi doğrudan etkilenmemiş ya da bu fiile kendisi maruz kalmamış olmakla birlikte bu fiili bildiren kişidir.
Sorular
1. Neden "mağdur" veya "kurban" yerine "şiddete maruz bırakılan" ifadesi kullanılmalıdır?
2. Şiddet veya tacize doğrudan maruz kalmamış olmasına rağmen durumu sendikaya bildiren kişi hangi tanıma girer?
✓
Tamamlandı
Başlamadan Önce — Temel Kavramlar
-Test skoru
19Kavram öğrenildi
Bu bölümde öğrendikleriniz:
✓Toplumsal cinsiyet, eşitlik, cinsiyetçilik ve ilgili kavramlar
✓Cinsel şiddet, saldırı, taciz ve quid pro quo arasındaki farklar
